Dziś w Teatrze Śląskim w Katowicach piąty raz wręczono Nagrodę im. Kazimierza Kutza. Tegorocznym laureatem Nagrody został Adam Michnik. Honorowym tytułem „Ambasador Śląska” uhonorowano Joannę Wnuk-Nazarową.

Za nami piąta edycja Nagrody im. Kazimierza Kutza. W tym roku do Nagrody kapituła nominowała Joannę Kuciel-Frydryszak, Alojzego Lyskę, Dorotę Masłowską, Adama Michnika i Macieja Stuhra. Tegorocznym laureatem został Adam Michnik. Laudację na temat historyka, eseisty, publicysty politycznego wygłosił Jerzy Illg. „Dla mnie osobiście Adam Michnik jest właściwie ostatnim żyjącym bohaterem, z krwi i kości, wyrazistym i intensywnym, czasem budzącym odruch sprzeciwu, zawsze mającym odwagę zachować się zgodnie ze swoim sumieniem, choćby to oznaczało samotne przeciwstawienie się lawinie hejtu – człowiekiem, któremu ufam, którego szanuję i podziwiam” – mówił ze sceny.

W tym roku kapituła zdecydowała także o przyznaniu dodatkowej nagrody regulaminowej – honorowego tytułu „Ambasador Śląska”. W tym roku wybrano Joannę Wnuk-Nazarową. W swojej laudacji Marcin Krupa, prezydent Miasta Katowice, mówił: „Dzięki swej pasji, doświadczeniu i zaangażowaniu Joanna Wnuk-Nazarowa w istotny sposób wpłynęła na zdefiniowanie nowych kierunków rozwoju Katowic w kluczowym momencie transformacji. Prowadząc NOSPR, wprowadziła Katowice na salony świata – ucząc nas jednocześnie piękna muzyki”.

Gala odbyła się w Teatrze Śląskim w Katowicach dokładnie w dniu 96. urodzin Kazimierza Kutza. Nagrodę, której fundatorem jest Miasto Katowice, stanowi odlana z brązu statuetka autorstwa Ksawerego Kaliskiego wykonana na podstawie projektu Erwina Sówki oraz 50 000 zł. Honorowy tytuł „Ambasadora Śląska” ma postać pamiątkowego imiennego odznaczenia.

Organizatorami Nagrody im. Kazimierza Kutza, przyznawanej od 2021 r., są Miasto Katowice, Teatr Śląski i Uniwersytet Śląski.

Przed nami piąta edycja Nagrody im. Kazimierza Kutza.
Na spotkaniu, które odbyło się 25 listopada 2024 roku w Teatrze Śląskim, członkowie kapituły Nagrody wyłonili pięcioro nominowanych. Dziś poznajemy ich nazwiska!

Nominację do Nagrody im. Kazimierza Kutza otrzymali: Joanna Kuciel-Frydryszak, Alojzy Lysko, Dorota Masłowska, Adam Michnik i Maciej Stuhr. Serdecznie gratulujemy!

Kto otrzyma Nagrodę im. Kazimierza Kutza? Tego dowiemy się na uroczystej gali, która tradycyjnie odbędzie się w Teatrze Śląskim w dniu urodzin patrona Nagrody – 16 lutego 2025 roku o godz. 18.00.

Ponadto kapituła poinformowała, że ponownie zdecydowano o przyznaniu honorowego tytułu „Ambasador Śląska”. Nazwisko tegorocznego laureata tego wyróżnienia, jak co roku, pozostanie tajemnicą do dnia wręczenia Nagrody Kutza.

Organizatorami Nagrody im. Kazimierza Kutza są Miasto Katowice, Uniwersytet Śląski w Katowicach i Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach. Fundatorem nagrody jest Miasto Katowice. Nagroda ma charakter finansowy: laureat Nagrody im. Kazimierza Kutza otrzymuje 50 000 zł oraz odlaną z brązu statuetkę wykonaną przez Ksawerego Kaliskiego według projektu wybitnego śląskiego artysty Erwina Sówki – projekt statuetki był jednym z ostatnich dzieł twórcy Grupy Janowskiej. 

Laureatami Nagrody im. Kazimierza Kutza zostali dotychczas: Anna Dymna (2021), Szczepan Twardoch (2022), Maja Kleczewska (2023) i Agnieszka Holland (2024). Kapituła trzykrotnie przyznała honorowy tytuł „Ambasador Śląska” – nagrodzono nim Tadeusza Sławka (2022), Jerzego Buzka (2023) i Jana Olbrychta (2024).

Dziś w Teatrze Śląskim w Katowicach odbyła się gala wręczenia Nagrody im. Kazimierza Kutza. Tegoroczną laureatką wyróżnienia została Agnieszka Holland. Honorowym tytułem Ambasador Śląska uhonorowano Jana Olbrychta.

Za nami czwarta edycja Nagrody im. Kazimierza Kutza. W tym roku do Nagrody kapituła nominowała Darię ze Śląska, Krzysztofa Głuchowskiego, Agnieszkę Holland, Aleksandra Nowaka i Joannę Szczepkowską. Tegoroczną laureatką została Agnieszka Holland. Laudację na temat wybitnej reżyserki wygłosił prof. Andrzej Gwóźdź. „Honorujemy tym samym jego Autorkę za humanizację tych, którym odmówiono prawa do człowieczeństwa i godności, za otwarcie przestrzeni do odpowiedzialnej i uniwersalnej debaty o ludzkim losie oraz godność w sytuacji spirali agresji, pogardy i nienawiści” – mówił ze sceny.

W tym roku kapituła zdecydowała także o przyznaniu dodatkowej nagrody regulaminowej – honorowego tytułu Ambasador Śląska. Tegorocznym Ambasadorem został Jan Olbrycht. W swojej laudacji Halina Bieda mówiła: „Dr Jan Olbrycht to wybitny polityk, pracowity parlamentarzysta, orędownik polskiej samorządności. Oddany sprawom Śląska, Polski i zjednoczonej Europy. Wyjątkowa osoba i osobowość. Śląsk jest dumny ze swojego Ambasadora!”.

Gala odbyła się w Teatrze Śląskim w Katowicach dokładnie w dniu 95. urodzin Kazimierza Kutza. Nagrodę stanowi odlana z brązu statuetka autorstwa Ksawerego Kaliskiego wykonana na podstawie projektu Erwina Sówki oraz 50 000 zł. Honorowemu tytułowi Ambasadora Śląska towarzyszy pamiątkowe odznaczenie. Organizatorami Nagrody są Miasto Katowice, Teatr Śląski i Uniwersytet Śląski.

Kapituła Nagrody im. Kazimierza Kutza, pracująca pod przewodnictwem Roberta Talarczyka, wyłoniła pięcioro nominowanych. Są to:

Daria ze Śląska
Daria ze Śląska jest wokalistką, autorką tekstów, kompozytorką i producentką muzyczną. Jej debiutancka płyta „Daria ze Śląska tu była”, wydana w kwietniu 2023 roku przez wytwórnię Jazzboy
Records, sprawiła, że artystka została okrzyknięta artystycznym odkryciem roku. Łączy brzmieniową różnorodność z intymnymi tekstami pełnymi popkulturowych odniesień. Była nominowana do Odkryć Empiku 2022. Jest laureatką Nagrody Artystycznej Miasta Torunia im. Grzegorza Ciechowskiego. Pochodzi z Katowic.

Krzysztof Głuchowski
Krzysztof Głuchowski jest aktorem, reżyserem i producentem teatralnym, filmowym i telewizyjnym. Od września 2016 roku pełni funkcję dyrektora naczelnego i artystycznego Teatru im. Juliusza
Słowackiego w Krakowie. Za jego dyrekcji na jednej z najważniejszych polskich scen powstały m.in. głośne „Dziady” w reżyserii Mai Kleczewskiej czy obsypany nagrodami muzyczny spektakl „1989” – tworzący „pozytywny mit, historię, która dobrze się kończy”. Jest laureatem Nagrody im. Zygmunta Hübnera Człowiek Teatru 2023.

Agnieszka Holland
Agnieszka Holland jako reżyserka i scenarzystka rozsławia polskie kino na całym świecie; jako wnikliwa obserwatorka i wrażliwa artystka swoimi dziełami podejmuje najważniejsze tematy
rozpalające debatę publiczną. Odważnie i jednoznacznie staje w obronie fundamentalnych wartości, takich jak demokracja, wolność słowa czy prawa człowieka. Laureatka wielu prestiżowych
międzynarodowych nagród i wyróżnień. W 2012 roku film „W ciemności” w jej reżyserii otrzymał nominację do Oscara w kategorii najlepszy film obcojęzyczny. Wyreżyserowana przez Holland
„Zielona granica” z 2023 r. bezsprzecznie jest jednym z najważniejszych filmów ostatnich lat.

Aleksander Nowak
Aleksander Nowak jest kompozytorem, gitarzystą i pedagogiem. Jako profesor nadzwyczajny katowickiej Akademii Muzycznej pracuje w Katedrze Kompozycji i Teorii Muzyki, kształcąc studentów
z zakresu m.in. współczesnych technik kompozytorskich i notacji muzycznej. Jest laureatem wielu nagród, w tym Nagrody „Gwarancje Kultury” (2011), „Paszportu Polityki” (2018), Nagrody Onetu
O!lśnienia (2020), Nagrody Koryfeusz Muzyki Polskiej (2020, 2021) oraz Nagrody Związku Kompozytorów Polskich (2021).

Joanna Szczepkowska
Joanna Szczepkowska jest aktorką teatralną i filmową, a także pisarką i felietonistką. Od półwiecza aktywna na scenie i poza nią – od wielu lat jej znakiem rozpoznawczym jest zaangażowanie w działalność społeczną. Grała na najważniejszych warszawskich scenach, m.in. w Teatrze Dramatycznym, Teatrze Współczesnym i Teatrze Polskim; twórczyni Teatru na Dole i stworzonego w pandemii Teatru Pudło. Laureatka wielu nagród, w tym Nagrody im. Konstantego Puzyny, którą otrzymała m.in. „za końce i początki, które ogłosiła lub spowodowała”.

Nagroda ma charakter finansowy: laureat Nagrody im. Kazimierza Kutza otrzymuje 50 000 zł, a także statuetkę zaprojektowaną przez Erwina Sówkę. Zgodnie z regulaminem Kapituła ma także możliwość wręczenia dodatkowego wyróżnienia – tytułu „Ambasador Śląska”, który ma charakter honorowy. Organizatorami Nagrody im. Kazimierza Kutza są Miasto Katowice, Uniwersytet Śląski w Katowicach i Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach. Fundatorem nagrody jest Miasto Katowice. O tym, kto w tym roku zostanie uhonorowany Nagrodą Kutza, dowiemy się już 16 lutego 2024 r., w dniu urodzin Kazimierza Kutza, podczas uroczystej gali organizowanej w Teatrze Śląskim.

Za nami gala wręczenia Nagrody im. Kutza. Laureatką Nagrody w tym roku została Maja Kleczewska, reżyserka teatralna. Jak w laudacji podkreślał Dariusz Kortko, Kleczewska „nie obiecuje nam nic przyjemnego. Nie zaproponuje miękkiej kozetki ani tabletki, która odsunie od nas nasze lęki i traumy. Gwarantuje za to długi i nieprzyjemny proces. Skonfrontuje nas z emocjami, przed którymi codziennie uciekamy. Rozerwie nas na strzępy, które będziemy musieli potem mozolnie sklejać. Nie uwierzy w nasze dobre intencje. Poszuka źródeł naszych najgorszych cech. Nie pokaże nam ukwieconych łąk, lecz perwersyjny, zaropiały świat, który znalazł się o krok od śmierci i zatracenia. Z Kleczewską musimy się przygotować na okrutne i bolesne doświadczenia. (…) Dlaczego Maja Kleczewska wciąż wyciąga nasze największe wady, winy i lęki, kieruje na nie reflektory, smaga nas słowami i obrazami, które nie są miłe? Dlaczego nie uraczy nas jakąś farsą, lekką historyjką, na którą można by pójść w przyjemny, niedzielny wieczór i dobrze się bawić? Dlaczego zabrania nam zamykać oczy, nie pozwala odwracać się plecami i udawać, że jest różowo? Może dlatego, że sama nauczyła się upadać? Niektóre porażki były bardzo bolesne. Ale z tych upadków wyciągnęła wnioski. Dziś nikt już nie ma wątpliwości, że Maja Kleczewska to jedna z najbardziej wyrazistych i niepokornych osobowości w polskim teatrze współczesnym.”.

Tytułem honorowym Ambasador Śląska został wyróżniony prof. Jerzy Buzek. W laudacji prof. dr hab. Ryszard Koziołek podkreślał, że „Profesor Jerzy Buzek jest dumą naszego regionu. Potwierdzają to niepoliczone nagrody, doktoraty honoris causa, honorowe obywatelstwa miast, najświetniejsze odznaczenia polskie i zagraniczne. Brakowało mu Nagrody im. Kazimierza Kutza. Jej Patron nie raz i ostro spierał się z Profesorem Jerzym Buzkiem. Obaj, naukowiec i artysta, przeszli długą drogę do zawodowej polityki. I przyszli tam ze światów, które są wobec niej zawsze krytyczne. Jerzego Buzka ukształtowała praca rozumienia, tłumaczenia i rozmowy. Kazimierz Kutz był nieustannie w sporze i twórczym konflikcie ze światem i ludźmi. Ich spór o Śląsk i Polskę nie miałby końca. (…) Kapituła Nagrody im. Kazimierza Kutza przyznaje Panu Premierowi, Profesorowi Jerzemu Buzkowi tytuł Ambasadora Śląska za niestrudzoną pracę przekonywania, że można być równocześnie dobrym obywatelem swojego regionu, kraju i Europy. Za to, że wniósł, w swojej osobie, do polityki polskiej i europejskiej zapomniane cnoty wybitnego męża stanu: prawość, uznanie dla pracy i wykształcenia, rzetelność; dbałość, aby myśl poprzedzała słowo; elegancję i uprzejmość oraz bezwarunkowy szacunek dla każdego rozmówcy”. 

Serdecznie gratulujemy tegorocznym wspaniałym laureatom!

Zobacz wypowiedzi organizatorów!

Wypowiedź Marcina Krupy, prezydenta Miasta Katowice

Idea nagrody wyrosła z przekonania o fenomenie Kazimierza Kutza, który był artystą, politykiem, społecznikiem, którego prestiż przekraczał granicę Śląska i Polski, dlatego nagroda jego imienia wykracza swą intencją poza miejsce urodzenia Kazimierza Kutza i honoruje osoby, których talent i charyzma mogą współgrać z jego dokonaniami. Choć oczywiście niezmiernie cieszę się, że nagroda przyznawana jest w Katowicach, rodzinnym mieście reżysera, które wywarło tak istotny wpływ na jego twórczość. Nagroda to uhonorowanie twórcy za wybitne dokonania artystyczne, które odgrywają istotną rolę w aktualnej debacie publicznej, przyczyniając się do budowania społeczeństwa demokratycznego i tolerancyjnego. Nagroda promuje artystów, którzy łączą działalność artystyczną ze społecznym zaangażowaniem, prezentując postawę bliską patronowi nagrody Kazimierzowi Kutzowi – mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Wypowiedź Roberta Talarczyka, przewodniczącego Kapituły, dyrektora Teatru Śląskiego

Gala wręczenia Nagrody im. Kazimierza Kutza, którą organizujemy corocznie 16 lutego, dokładnie w dniu urodzin reżysera, to jedno z najważniejszych wydarzeń nie tylko w naszym teatrze, ale też w mieście i w całym województwie. Biorąc jednak pod uwagę nazwiska nominowanych, które przewinęły się przez trzy edycje nagrody, nie mamy wątpliwości, że Nagroda Kutza rezonuje na całą Polskę – wszak działalność Kazimierza Kutza, choć do końca skupiona i skoncentrowana na Śląsku, także wykraczała znacznie poza szeroko rozumianą lokalność.

W tym roku będziemy wręczać Nagrodę Kutza już po raz trzeci. Ani w tym roku, ani w poprzednich latach, Kapituła nie miała łatwego zadania – za każdym razem pojawiały się nazwiska kilkunastu osobistości, z których tak naprawdę każdy zasługiwał co najmniej na nominację. Obrady są dość burzliwe – Kapituła spotyka się kilkukrotnie, by wybrać pięcioro nominowanych i by ostatecznie wybrać laureata. Ostateczny wybór często jest nieoczywisty, a dyskusje i głosowania trwają dosłownie do ostatniej chwili.

Podobnie było i w tym roku. Pod koniec grudnia Kapituła nominowała pięcioro znakomitych artystów: rysowniczkę Martę Frej, reżyserkę Maję Kleczewską, aktorkę Maję Ostaszewską, architekta Roberta Koniecznego oraz malarza i pisarza Henryka Wańka. Co łączy tegorocznych nominowanych? Odwaga i nieoczywistość, niezwykły talent i umiłowanie wolności, czujność i szybkość reakcji, charyzma i humanizm. To spośród nich dokonaliśmy ostatecznego wyboru laureata Nagrody im. Kazimierza Kutza.

Nazwisko laureata do samego końca trzymamy w tajemnicy, mogę jednak zdradzić, że w tym roku Kapituła po raz drugi zdecydowała także o przyznaniu honorowego tytułu „Ambasador Śląska”. To dodatkowa nagroda regulaminowa, którą Kapituła może uhonorować osobę, która ma szczególne zasługi dla regionu górnośląskiego. Oczywiście nie zdradzę, kto w tym roku został wskazany przez Kapitułę, mogę jednak potwierdzić, że w tym roku to wyróżnienie zostanie przyznane.

Przed nami wieczór pełen emocji i wzruszeń. Kazimierz Kutz często spędzał swoje urodziny właśnie na naszej scenie – opowiadał anegdoty, odpowiadał na pytania, podpisywał książki, przyjmował prezenty. Teraz dzięki Nagrodzie Kutza czujemy jego milczącą obecność i jesteśmy przekonani, że tego dnia znów jest z nami, na tej samej scenie. 16 lutego 2023 roku, w dniu jego 94. urodzin, dowiemy się, kto został laureatem trzeciej edycji Nagrody jego imienia.

Wypowiedź prof. dr. hab. Ryszarda Koziołka, JM Rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Dzięki Nagrodzie im. Kazimierza Kutza Kapituła co roku przemierza terytoria polskiej kultury współczesnej w poszukiwaniu artysty, który niesie, najczęściej nieuświadamiane, dziedzictwo Patrona Nagrody. Szukamy wybitnego artysty, którego osoba lub dzieło, lub pospołu sprawiają, że jako społeczeństwo żyjemy ze sobą mądrzej, bardziej świadomie, skłonni do myślenia o dobru wspólnym, a nie tylko osobistym, rodzinnym czy plemiennym. Nie mają znaczenia dyscypliny i gatunki sztuk; sam Kazimierz Kutz uprawiał ich wiele. Tegoroczna lista znakomitych nazwisk dowodzi społecznego zaangażowania polskiej kultury oraz potwierdza wyjątkowość tej nagrody pośród wszystkich wyróżnień, jakimi honorujemy naszych artystów.

Za nami burzliwe spotkanie członków kapituły Nagrody im. Kazimierza Kutza. To właśnie dziś po długiej dyskusji spośród pięciorga nominowanych wybrano laureata tegorocznej Nagrody. Kto nim zostanie? Ta informacja aż do 16 lutego pozostanie tajemnicą.

Dodatkowo członkowie Kapituły zdecydowali, że w tym roku po raz drugi zostanie wręczone honorowe odznaczenie „Ambasador Śląska”. O tym, kto je odbierze, również dowiemy się dopiero w dniu 94. urodzin Kazimierza Kutza na gali organizowanej w Teatrze Śląskim.

Do zobaczenia!

Nagroda im. Kazimierza Kutza z jednej strony upamiętnia zmarłego w grudniu 2018 roku znakomitego, niepokornego artystę, do samego końca zaangażowanego w szeroko pojęte sprawy społeczne, z drugiej honoruje nietuzinkowe postaci, które swoją postawą, działalnością i codzienną pracą w jakiś sposób przypominają Kutza.

W trzeciej edycji do Nagrody Kapituła nominowała pięcioro artystów:

• Marta Frej jest rysowniczką, ilustratorką, malarką i autorką memów. W swojej pracy artystycznej porusza takie kwestie jak prawa kobiet i feminizm, prawa mniejszości, a także problem wykluczenia i nietolerancji. Dorastała w Częstochowie, od kilku lat związana jest z Gdynią, gdzie mieszka i prowadzi pracownię. W 2017 roku została wyróżniona nagrodą O!Lśnienia za „nadanie memom rangi artystycznego dzieła”.
• Maja Ostaszewska jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej wszechstronnych polskich aktorek. Znana z ról teatralnych, filmowych i serialowych. Laureatka Paszportu „Polityki” oraz dwóch Orłów – Polskich Nagród Filmowych. Od wielu lat walczy o prawa zwierząt. Gdy w Polsce rozpoczął się kryzys uchodźczy, aktywnie włączyła się w pomoc na granicy polsko-białoruskiej. Od wybuchu wojny w Ukrainie skutecznie i z pełną determinacją działa na rzecz uchodźców z tego kraju.
• Maja Kleczewska to jedna z najznamienitszych polskich reżyserek teatralnych, rozpoznawalna i ceniona także zagranicą – jej spektakle prezentowano m.in. w Seulu, Paryżu, Tbilisi czy Madrycie. Wielokrotnie nagradzana i doceniana na polskich i międzynarodowych festiwalach teatralnych (m.in. Srebrny Lew na Biennale w Wenecji). Jej dzieła budzą zainteresowanie krytyków teatralnych, a na tytuły, które zrealizowała, często trudno kupić bilety – spektakle w jej reżyserii ściągają do teatrów widzów z odległych zakątków kraju, powodują ożywione dyskusje i skłaniają do refleksji.
• Robert Konieczny jest architektem o międzynarodowej renomie. Hans Ibelings, autor prestiżowej publikacji „European Architecture since 1980”, jako jedyną polską pracownię, która wniosła wkład w rozwój architektury europejskiej, wymienił właśnie biuro prowadzone przez Roberta Koniecznego – KWK PROMES. Jest autorem słynnej Arki, w której mieszka, a także m.in. Domu Aatrialnego, Domu Kwadratowego, bloku UNIKATO i wielokrotnie nagradzanego Centrum Dialogu „Przełomy” w Szczecinie.
• Henryk Waniek jest malarzem, grafikiem, pisarzem, tłumaczem i eseistą. W centrum jego zainteresowań znajdziemy zagadnienia związane z ezoteryką, fantastyką, alchemią i magią. Urodził się w Oświęcimiu, dorastał w Katowicach, studiował w Krakowie. Dzięki stypendiom artystycznym tworzył i mieszkał między innymi w Nowym Jorku i we Florencji. Ma na koncie około 100 wystaw indywidualnych i tyle samo zbiorowych. Jego działalność literacka skupia się na szeroko pojętym Śląsku – jak w tytule jednej z książek Wańka, „od Oświęcimia do Zgorzelca”.

Warto przypomnieć, że na samą nagrodę składa się 50 000 zł oraz statuetka autorstwa Ksawerego Kaliskiego projektu Erwina Sówki – jest to jedna z ostatnich prac artysty z Grupy Janowskiej.

Nagroda im. Kazimierza Kutza zostanie wręczona 16 lutego 2023 r. podczas gali w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 18.00 na Dużej Scenie. Później tradycyjnie zaprezentowany zostanie spektakl „Piąta strona świata” na podstawie bestsellerowej, debiutanckiej powieści Kutza w reżyserii Roberta Talarczyka, nagrodzony m.in. Złotą Maską za spektakl roku.

Serdecznie gratulujemy nominowanym!

Obrady członków Kapituły trwają! Spośród kilkunastu znakomitych nazwisk powoli wyłania się ostateczna piątka nominowanych do Nagrody Kutza 2023. Na tym etapie jednak jeszcze nic nie jest pewne – kolejne rozmowy przynoszą wciąż nowe typy, a członkowie Kapituły przekonują innych do swoich wymarzonych kandydatów. Konkurencja jest ogromna, jest o kogo walczyć!

Jedno jest pewne: do końca roku, już za kilka dni, poznamy nazwiska pięciu osób nominowanych do Nagrody Kutza 2023. Kto zostanie tegorocznym laureatem? Kapituła intensywnie pracuje nad odpowiedzią na to nurtujące nas wszystkich pytanie. Poznamy ją już 16 lutego w Teatrze Śląskim.